Vaslav door Arthur Japin

‘Nu is het kleine paardje moe.’ Met deze woorden beëindigd Vaslav Nijinski op 19 januari 1919 zijn legendarische carrière. Arthur Japin heeft een roman geschreven over het leven van deze danser vanuit het standpunt en de liefde van drie personen voor de danser. Eerst komt de huisknecht Peter aan het woord, die vrij minutieus de gang van zaken op die bewuste 19e januari beschrijft. Dan de grote choreograaf Diaghilev, hij kijkt terug op de periode van 1909 tot de 19e januari in 1919 waarin Nijinsky bij hem danste en zij ook enige tijd minnaars waren. Dan komt echtgenote Romola aan het woord, in de tijd gezien zo ongeveer dertig jaar na de gedenkwaardige dag.

Door de keuze voor deze vorm leren wij als lezers Nijinsky zelf nauwelijks kennen. We maken via de drie vertellers kennis met de intense liefde die zij alledrie voor hem koesteren en wat zij daarin allemaal doormaken. De aantrekkingskracht de danser op hen heeft lijkt magisch te zijn en het wordt heel duidelijk dat het niet gemakkelijk is om met een genie om te gaan. Daarbij komt ook dat er weliswaar is er wel een zekere spanning in het boek wordt opgebouwd rond het komende optreden van Nijinsky maar de schrijver weet mij niet in die spanning vast te houden. Dat komt ook door zijn keus om Romola na Diaghilev het woord te geven. Verder is Nijinsky weliswaar de hoofdpersoon voor Peter, Diaghilev en Romola maar hij is niet de hoofdpersoon van de roman. De roman roept bij mij het eerder het beeld op van drie dansers die om hun dierbare Vaslav cirkelen maar net zo min greep op hem krijgen als Arthur Japin zelf. Er zijn boeken van Japin die ik met meer vreugde heb gelezen, zoals De Overgave en Een schitterend gebrek. Na het lezen van Vaslav ben ik enigszins teleurgesteld achtergebleven. Ik merk dat ik als lezer Nijinsky beter had willen leren kennen.