|
Harry Mulisch 'sergeant Massuro' |
 |
 |
 |
| WAT GEBEURDE ER MET SERGEANT MASSURO? van Harry Mulisch uit ‘De versierde mens’ (1957) |
|
|
Sergeant Massuro gaat door een alchemistisch proces heen, maar lood wordt hier geen goud. Het loopt slecht af met de sergeant. Het verhaal speelt zich af in Nieuw Guinea in de vorm van een verslag van de luitenant aan het Ministerie van Oorlog over de dood van Massuro. Het is een prachtig opgebouwd verhaal waarvan ik alleen de kern kan weergeven.
De sectie van de luitenant is op patrouille en tijdens die reis wordt Massuro, zonder aanwijsbare oorzaak ernstig ziek. Hij kan zich nauwelijks meer bewegen en hij wordt letterlijk steeds zwaarder. De luitenant beschrijft hoe ze omtobben met de man op de terugweg naar hun basis en wat diens toestand bij hemzelf en de andere leden van de patrouille teweeg brengt. Doodsbang zijn ze allemaal want ze staan voor een gruwelijk raadsel.
|
 |
Uiteindelijk overlijdt Massuro en bij sectie blijkt hij totaal versteend te zijn. De luitenant en de arts praten door over dit raadsel en de arts dr. Mondriaan, stelt een alchemistische vraag aan de orde. Hebben wreedheden van de sergeant deze omvorming teweeg gebracht? Maar de luitenant weet van geen wreedheden uit de tijd dat Massuro tot zijn groep behoorde en vraagt ook zich af: ‘Uit wreedheid van steen geworden, dokter? Wie zou dan nog van vlees zijn?’ De dokter antwoordt: ‘Niet uit wreedheid – uit wroeging. Een soort proces, een wroeging die onder de drempel van het bewustzijn is gebleven. Een bepaalde afscheiding die is ontstaan, chemische omzettingen, een soort verstenende secretie…’
Mulisch toont zich hier de optimist die hij ook is geweest. In zijn mensbeeld, bijvoorbeeld bij Massuro, past wroeging over boze daden. Hij zegt in feite dat wij niet in staat zijn om kwaad aan te richten zonder dat dit ook voor onszelf ernstige gevolgen heeft.
Dit verhaal is opgenomen in de bundel De Nederlandse en de Vlaamse literatuur van 1880 in 100 verhalen, samengesteld door Joost Zwagerman.
|
